Hiện tại, các công ty dầu khí toàn cầu đang phải đối mặt với áp lực giảm sản lượng rất lớn nhưng các khoản đầu tư vào dầu mỏ khá e dè. Nếu không được tiếp tục hỗ trợ đầu tư, nhu cầu dầu khí sẽ nhanh chóng vượt cung trong thời gian tới. Một mặt, cấp chính trị muốn giảm thiểu sử dụng nhiên liệu hóa thạch càng nhiều càng tốt, mặt khác, cấp kinh tế có nhu cầu ngày càng cao đối với những loại nhiên liệu này. Sự chênh lệch lớn dẫn đến có thể sẽ làm tăng giá dầu lên 100 USD, tạo thành một cuộc chiến cho tất cả mọi người. Một cuộc khủng hoảng dầu mới khó có thể tránh được.
Kể từ sau cuộc khủng hoảng giá dầu lao dốc vào năm 2015, nguồn cung dầu đã phải chịu cảnh thiếu đầu tư trong thời gian dài, giờ đây, các công ty dầu khí đang phải đối mặt với áp lực rất lớn trong việc kiểm soát lượng khí thải, có khả năng cao là sản lượng dầu toàn cầu đạt đỉnh sẽ đến sớm hơn dự kiến.
Đối với những người ủng hộ năng lượng xanh, vì mục tiêu không phát thải cho tất cả các quốc gia, cho Trái đất, đây chắc chắn là một điều tuyệt vời. Tuy nhiên, có một sự thật đơn giản khiến người ta không thể làm ngơ: hiện nay, nhu cầu dầu mỏ bắt đầu từ đáy do dịch bệnh, tăng mạnh trở lại, và có thể đạt mức cao kỷ lục trong năm tới. Vào giữa thập kỷ hiện tại và thậm chí trong tương lai, thế giới sẽ buộc phải học cách chung sống với giá dầu cao.
Cung đạt đỉnh trước cầu
Tuần này, bộ phận nghiên cứu của Morgan Stanley đã chỉ ra trong một báo cáo nghiên cứu: “Nếu xu hướng hiện tại không thay đổi, nguồn cung dầu đỉnh có thể sẽ đến sớm hơn so với nhu cầu đỉnh”.
Dự báo của OPEC trong báo cáo triển vọng hàng năm mới nhất là nhu cầu dầu toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, đạt khoảng 108 triệu thùng / ngày cho đến khoảng năm 2035, và sau đó, nhu cầu sẽ tiếp tục duy trì mức cao này trong thời gian dài và không giảm cho đến khoảng năm 2045. Tất nhiên, một số nhà phân tích khác dự đoán rằng đỉnh nhu cầu cao sẽ đến vào cuối thập kỷ hiện tại.
Vấn đề là tốc độ tăng vốn đầu tư mới vào lĩnh vực dầu khí hiện đang thấp hơn tốc độ tăng nhu cầu dầu một cách nghiêm trọng. Sau cuộc khủng hoảng COVID-19 vào năm 2020, nhu cầu đã bắt đầu tăng trưởng trở lại, điều này đã phá bỏ hoàn toàn những dự đoán trước đó rằng tiêu thụ dầu toàn cầu sẽ không bao giờ trở lại mức trước đại dịch. Thực tế là chỉ vài tháng nữa, lượng tiêu thụ dầu toàn cầu sẽ đạt hoặc thậm chí vượt mức trước khi xảy ra dịch bệnh.
Đồng thời, nguồn cung dầu bị hạn chế nghiêm trọng, và ngay cả khi OPEC và các nước sản xuất dầu khác đang sản xuất trên quy mô lớn thì cũng khó có thể giải quyết một cách căn bản vấn đề này.
Điều này là do đầu tư ít đã có tác động đến tăng trưởng nguồn cung. Theo số liệu do Wood Mackenzie công bố hồi đầu năm nay, trong năm ngoái, khoản đầu tư thượng nguồn vào ngành dầu mỏ toàn cầu chỉ là 350 triệu USD, mức thấp kỷ lục trong vòng 15 năm.
Đồng thời, mặc dù giá dầu đã tăng trên 80 USD / thùng, nhưng tổng vốn đầu tư vào ngành trong năm nay dự kiến sẽ không đạt được sự phục hồi đáng kể. Điều này là do tất cả các công ty dầu lớn đều có kỷ luật vốn nghiêm ngặt và có kế hoạch giảm phát thải ròng của riêng họ, và không còn phát triển các dự án dầu mới ngoài ngành.
Nhu cầu dầu sẽ tiếp tục tăng trong ít nhất vài năm tới, việc thiếu đầu tư vào nguồn cung mới chắc chắn sẽ gây ra những rắc rối lớn từ trung đến dài hạn. Mặc dù tất cả các quốc gia đang chuyển đổi sang các nguồn năng lượng mới nhưng nhu cầu dầu mỏ sẽ không biến mất, ngược lại, để giải quyết vấn đề thu hẹp sản lượng và trữ lượng, ngành công nghiệp này sẽ thực sự cần đầu tư liên tục trong vài năm tới để duy trì sản lượng.
OPEC ước tính rằng để đáp ứng nhu cầu, ngành công nghiệp dầu mỏ toàn cầu sẽ cần tiếp tục đầu tư quy mô lớn trong ít nhất 25 năm tới. Họ cho biết từ nay đến năm 2045, tổng số tiền đầu tư dài hạn mà ngành công nghiệp dầu mỏ toàn cầu yêu cầu ở thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn dự kiến đạt 11,8 nghìn tỷ USD.
Patrick Pouyanné, Giám đốc điều hành của tập đoàn công nghiệp khổng lồ Total S.A của Pháp, đã phát biểu tại Diễn đàn Năng lượng vào tháng này và tuyên bố rằng nếu ngành dầu mỏ ngừng đầu tư nguồn cung mới để đạt được mục tiêu giảm phát thải ròng vào năm 2050, thì giá dầu sẽ trước năm 2030 sẽ cao đến mức không cá nhân và doanh nghiệp nào có thể chịu nổi. Ngay cả đối với các nước phát triển, đây sẽ là một vấn đề rất lớn”.
Mức dầu có thể tăng lên 100 USD
Nếu như cách đây hơn một năm, có người dự đoán giá dầu sẽ tăng lên ba con số thì chắc chắn họ sẽ bị chỉ trích là nói bậy, nhưng bây giờ, không còn ai nghĩ như vậy nữa.
Francisco Blanch, người đứng đầu Phòng Nghiên cứu Hàng hóa và Phái sinh Toàn cầu của Bank of America, dự đoán rằng giá dầu sẽ tăng lên 100 USD / thùng trước tháng 9/2022, và nếu mùa đông năm nay lạnh hơn dự đoán, ba đợt giá dầu đáng kinh ngạc có thể xuất hiện sớm hơn.
Trong một cuộc phỏng vấn với giới truyền thông vào cuối tháng 9, Blanch chỉ ra rằng nhu cầu đang quay trở lại thị trường, nhưng đã có sự thiếu đầu tư nghiêm trọng về phía cung trong 18 tháng qua. “Vấn đề đầu tư không đủ rất khó giải quyết, chưa kể đến đồng thời, nhu cầu vẫn đang tăng lên nhanh chóng.” Theo Blanch, không thể để giá dầu duy trì ở mức ba con số trong thời gian dài, nhưng đầu tư không đủ sẽ trở thành vấn đề lâu dài gây đau đầu cho toàn ngành, và tác động sẽ kéo dài trong nhiều năm.
Dự đoán của ông là mặc dù giá dầu sẽ không tiếp tục duy trì trên 100 USD, nhưng những vấn đề lâu dài về phía nguồn cung chắc chắn sẽ khiến cho vùng đáy của biên độ dao động giá dầu tiếp tục tăng, khiến giá tăng mạnh, ảnh hưởng đến mọi người về lâu dài. Mặc dù những người lo ngại về biến đổi khí hậu muốn đầu tư vào nguồn cung năng lượng mới càng nhanh càng tốt, ngành công nghiệp dầu mỏ và thế giới sẽ thấy rằng do nhu cầu tiếp tục tăng nên không ai có thể ngừng đầu tư.
