Omicron dễ lây lan đã tác động vào phía cung nhiều hơn phía cầu, dẫn đến tỷ lệ lạm phát cao.
Ngân hàng trung ương thực hiện thắt chặt chính sách tiền tệ
Omicron đang hoành hành trên khắp thế giới và các quốc gia trên thế giới đang tích cực áp dụng các biện pháp hạn chế để đối phó với tình hình dịch bệnh. Tuy nhiên, khác với khi cơn đại dịch mới ập đến, lần này các ngân hàng trung ương toàn cầu không tái khởi động mô hình “xả thanh khoản” mà chọn cách thắt chặt chính sách tiền tệ và bước vào làn sóng tăng lãi suất.
Chính sách thắt chặt tiền tệ phản ánh những ý tưởng mới của các ngân hàng trung ương đối với nền kinh tế. Các nhà kinh tế lo ngại rằng biến thể rất dễ lây lan của Omicron có thể có tác động đến lạm phát cao hơn là kiềm chế tăng trưởng kinh tế. Họ lo ngại rằng Omicron có thể kéo dài thời gian gián đoạn của chuỗi cung ứng, dẫn đến lạm phát cao.
Paul Ashworth, Kinh tế trưởng của Capital Macros Bắc Mỹ, cho biết, “Nguồn cung có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn phía cầu, vì vậy lần này nó sẽ phát triển thành lạm phát chứ không phải giảm phát.”
Do đó, các ngân hàng trung ương ở Mỹ, Anh, Châu Âu, Nga và các thị trường mới nổi đã chọn cách tăng lãi suất để giảm bớt áp lực của lạm phát cao. Đồng thời, các ngân hàng trung ương lớn ở châu Á tỏ ra thoải mái và dễ chịu hơn khi tình hình lạm phát không quá căng thẳng.
Lạm phát đang chịu nhiều áp lực
Các nhà kinh tế đang rất lo lắng về tác động của Omicron đối với lạm phát.
Mặt khác, các biện pháp hạn chế khác nhau mà các quốc gia trên thế giới áp dụng để chống lại loại virus mới đã cản trở chuỗi cung ứng và kéo dài thời gian gián đoạn của chuỗi cung ứng. Đồng thời, do các biện pháp chống dịch, hàng hóa có thể ở lại cảng lâu hơn, khó vào thị trường Mỹ hơn. Mặt khác, dịch bệnh cũng đã tấn công vào thị trường lao động Mỹ. Những lo ngại về dịch bệnh khiến người dân không muốn ra ngoài làm việc, dẫn đến tình trạng thiếu lao động và lương tiếp tục tăng. Điều này có thể dẫn đến “vòng xoáy tiền lương – giá cả”, từ đó sẽ đẩy lạm phát lên cao hơn nữa.
Do tác động của Omicron đối với chuỗi cung ứng toàn cầu và xu hướng lạm phát nhà ở cao hơn ở Mỹ, các nhà kinh tế của Goldman Sachs ngày (17/12) đã nâng dự báo lạm phát cốt lõi (PCE) của họ từ 3,25% lên 3,4% vào tháng 6/2022.
Các quan chức Fed cũng ngày càng lo lắng về áp lực lạm phát do biến thể Omicron gây ra. Thứ Sáu tuần trước, Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Christopher Waller tuyên bố: “Chúng tôi không biết liệu Omicron có làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung hàng hóa và lao động cũng như gia tăng áp lực lạm phát hay không.”
Kỳ vọng lạc quan đối với nền kinh tế
Ngược lại, các quan chức ngân hàng trung ương chắc chắn lạc quan hơn về kỳ vọng kinh tế.
Chủ tịch Fed Powell trong một cuộc phỏng vấn sau cuộc họp FOMC vào ngày 15/12 tự tin nói rằng biến thể Omicron có ít tác động đến nền kinh tế: “Vi rút đã hết làn sóng này đến làn sóng khác và mọi người đang học cách thích nghi với tình huống này. Khi càng nhiều người tiêm vắc xin, Omicron sẽ ngày càng ít ảnh hưởng đến kinh tế.”
Dữ liệu liên quan cũng chứng minh điểm này. Ví dụ, trong hai tháng đầu tiên của đợt bùng phát đầu tiên vào năm ngoái, số ca mắc mới hàng ngày đạt mức cao nhất khoảng 31.000 và việc thực hiện lệnh giãn cách xã hội ở các bang của Mỹ đã khiến GDP của Mỹ giảm 31,2%, mức cao kỷ lục. Ngược lại, số ca mắc mới hàng ngày của Mỹ đạt mức cao nhất là 250.000 ca trong quý đầu tiên của năm 2021, nhưng thay vào đó, nền kinh tế đã tăng trưởng 6,3%.
Nhìn chung, chính phủ của các quốc gia khác nhau đã thực hiện ngày càng ít các lệnh hạn chế trong mỗi đợt mới. Ngoài ra, nhiều công nhân và công ty đã thích nghi với các mô hình làm việc mới như làm việc từ xa để chống lại dịch bệnh. Do đó, sự ổn định của nền kinh tế có thể ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn.
