Kế hoạch 30.000 tỷ nhưng quý 1 chỉ đạt 229 tỷ đồng
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, trong quý 1/2022, các đơn vị thuộc Bộ tiếp tục triển khai các công tác cổ phần hoá, thoái vốn theo kế hoạch đã được phê duyệt. Nguồn thu từ cổ phần hoá, thoái vốn nhà nước nộp về quý trong 3 tháng đầu năm 2022 đạt khoảng 229 tỷ đồng. Trong khi kế hoạch thu năm 2022 là 30.000 tỷ đồng, trong đó Ngân sách Trung ương là 20.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 10.000 tỷ đồng.
Như vậy, với kết quả này Bộ Tài chính sẽ phải tăng tốc hơn nữa mới có thể đạt được mục tiêu kế hoạch thu 30.000 tỷ của năm 2022.
Trước đó, trong một báo cáo về thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước năm 2021 và 3 tháng đầu năm 2022 được Bộ Tài chính đánh giá chậm, không đạt kế hoạch đề ra.
Năm 2021 đã ghi nhận 4 doanh nghiệp cổ phần hoá với tổng giá trị doanh nghiệp là 333 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn nhà nước là 196 tỷ đồng.
Về thoái vốn, trong năm 2021 đã thoái vốn tại 18 doanh nghiệp với giá trị 1.665 tỷ đồng, thu về 4.402 tỷ đồng, trong đó thoái vốn nhà nước tại 4 doanh nghiệp với giá trị 52,8 tỷ đồng, thu về 85,1 tỷ đồng, đồng thời các tập đoàn, tổng công ty thoái vốn tại 14 doanh nghiệp với giá trị 1.612 tỷ đồng, thu về 4.317 tỷ đồng.
Nguồn thu từ cổ phần hoá, thoái vốn nộp về Quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp là 1.404 tỷ đồng, không đáp ứng yêu cầu thu 40.000 tỷ đồng từ bán vốn nhà nước năm 2021 theo Quyết định số 1950/QĐ-TTg ngày 28/11/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao dự toán ngân sách nhà nước năm 2021.
Theo thống kê của Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) lũy kế giai đoạn 2016-2020, đã có 178 doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa với tổng giá trị doanh nghiệp là 443.503 tỷ đồng; trong đó, giá trị vốn nhà nước là 207.116 tỷ đồng.
Về thoái vốn, tổng số thoái vốn giai đoạn này là 27.312 tỷ đồng, nhưng thực tế thu về 177.397 tỷ đồng, gấp 6,5 lần giá trị sổ sách.
Bộ Tài chính đã thẳng thắn thừa nhận tiến độ cổ phần hóa các doanh nghiệp còn chậm. Dù cả giai đoạn này cổ phần hóa được 178 doanh nghiệp, đạt và vượt chỉ tiêu đề ra, tuy nhiên chỉ có 37 doanh nghiệp thuộc kế hoạch cổ phần hóa, theo kế hoạch đã được rà soát và điều chỉnh, nghĩa là vẫn còn 91 doanh nghiệp chưa hoàn thành việc cổ phần hóa.
Theo ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính), việc không hoàn thành kế hoạch cổ phần hóa, thoái vốn là do các vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, các tồn tại, bất cập làm chậm quá trình cổ phần hóa thời gian qua.
Nguyên nhân khách quan làm chậm kế hoạch cổ phần hóa, thoái vốn là doanh nghiệp cổ phần hóa, thoái vốn có quy mô lớn, sở hữu nhiều đất đai, công tác bán vốn nhà nước phụ thuộc vào thị trường, do tình hình của dịch bệnh COVID-19, việc xác định giá trị doanh nghiệp…
Bên cạnh đó, cũng có nguyên nhân chủ quan là nhận thức và tổ chức thực hiện của một số cơ quan đại diện chủ sở hữu và người đứng đầu doanh nghiệp còn chưa cao, chưa quyết liệt trong tổ chức triển khai, thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nên còn tư tưởng đối phó dẫn đến kết quả thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước không cần nắm giữ vốn thấp.
Kế hoạch cổ phần hoá nhiều doanh nghiệp “bom tấn” thu về 248.000 tỷ đồng thoái vốn
Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, dự kiến trong giai đoạn 2021-2025 sẽ cổ phần hóa 22 doanh nghiệp. Trong đó có nhiều doanh nghiệp lớn như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam; Tổng công ty Viễn thông Mobifone…; dự kiến sẽ thực hiện thoái vốn tại 126 doanh nghiệp gồm 12 doanh nghiệp thuộc bộ, ngành; 114 doanh nghiệp thuộc Ủy ban Nhân dân địa phương; chuyển 15 doanh nghiệp sang Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước (SCIC) để thoái vốn với 11 doanh nghiệp thuộc bộ, ngành; 4 doanh nghiệp thuộc Ủy ban Nhân dân địa phương.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng cho rằng các cơ quan đại diện chủ sở hữu cần rà soát, xây dựng, lập kế hoạch triển khai cổ phần hóa, thoái vốn các doanh nghiệp để triển khai ngay trong Quý I/2022 và kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Phấn đấu giai đoạn 2021-2025 đạt ít nhất 248.000 tỷ đồng tiền thu từ cổ phần hóa, thoái vốn theo Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội giao về Kế hoạch tài chính quốc gia và vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2021-2025.
Đề án cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2021-2025 vừa được Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái phê duyệt đã nhấn mạnh cần xác định lộ trình phù hợp để cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Đề án cũng yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, đồng thời đánh giá chính xác, xác định đầy đủ giá trị doanh nghiệp, bao gồm cả các nguồn lực về vốn, đất đai, thương hiệu.
Đặc biệt, việc cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước đảm bảo không làm mất thương hiệu, bản sắc doanh nghiệp, không để thất thoát vốn, tài sản nhà nước.
Bên cạnh đó, việc cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước giải quyết dứt điểm tình trạng đầu tư dàn trải, ngoài ngành, lĩnh vực kinh doanh chính thống qua việc thoái vốn, bảo đảm các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, doanh nghiệp nhà nước tập trung vào lĩnh vực kinh doanh chính; tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ, uy tín và thương hiệu trên thị trường.
Đề án cũng nhấn mạnh, trong giai đoạn này cũng sẽ thí điểm lựa chọn một số doanh nghiệp sau cổ phần hóa có đủ điều kiện, có quy mô hợp lý để đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán khu vực và thế giới.
Cùng với đó là phải rà soát, đánh giá làm rõ thực trạng của từng doanh nghiệp, dự án đầu tư thua lỗ, kém hiệu quả để có phương án xử lý kịp thời, giảm thiểu tối đa tổn thất cho Nhà nước và xã hội, tạo cơ chế để doanh nghiệp chủ động, tự chủ trong xử lý dự án. Nhà nước sử dụng nguồn lực theo quy định của pháp luật để hỗ trợ việc giải thể, phá sản doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ gắn với trách nhiệm, nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước.
Đặc biệt, Đề án yêu cầu các doanh nghiệp tiếp tục thực hiện tốt các chính sách sắp xếp, bố trí, sử dụng cán bộ; đào tạo, chuyển đổi nghề và xử lý lao động dôi dư theo quy định pháp luật; tăng cường đầu tư, nâng cao năng lực của doanh nghiệp nhà nước về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ…
