Sau đợt tăng mạnh, giá gạo toàn cầu quay đầu giảm trong tháng 6/2022 sau khi Ấn Độ thông báo sản lượng gạo của nước này sẽ tăng nhờ vào đợt gió mùa trong nửa cuối năm. Dù vậy, giá gạo vẫn duy trì ở mức cao so với cùng kỳ năm ngoái. Ghi nhận, giá gạo thế giới ngày 4/7/2022 là 16,1 USD/cwt, tăng 25,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) kỳ vọng rằng sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng, khi nhu cầu gạo từ Philippines ngày càng tăng, cùng với nhu cầu nhập khẩu trở lại từ Trung Quốc. VDSC cũng cho rằng biên lợi nhuận gộp của các nhà sản xuất gạo Việt Nam sẽ cải thiện nhờ xu hướng giảm giá phân bón sẽ tiếp tục trong thời gian tới.
Từ đầu năm 2022, cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu, hậu quả của đại dịch Covid-19, căng thẳng giữa Nga-Ukraine và sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, là một trong những mối quan tâm lớn nhất của người dân trên toàn thế giới. Hơn nữa, sự gia tăng mạnh mẽ của giá lúa mì trong giai đoạn tháng 6/2020 và tháng 5/2022 đã dẫn đến xu hướng sử dụng một số thực phẩm bằng gạo có giá thành rẻ hơn để thay thế lúa mì. Do đó, nhu cầu gạo toàn cầu đã tăng mạnh trong nửa đầu năm 2022.
Các nhà sản xuất gạo Việt Nam đã không tăng giá bán để thu hút thêm khách hàng
Cùng với chi phí đầu vào (ví dụ như phân bón) tăng mạnh, giá gạo thế giới tiếp tục tăng trong 5 tháng đầu năm 2022 sau khi tăng mạnh trong giai đoạn tháng 8/2020 và 12/2021. Mặc dù giá gạo toàn cầu điều chỉnh giảm trong tháng 6/2022; song với Việt Nam (nước xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới) giá xuất khẩu gạo trung bình đã di chuyển theo hướng ngược lại so với giá toàn cầu.
Trong tháng 6/2022, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam là 493 USD/tấn – tăng 2,3% so với tháng trước. VDSC cho rằng các nhà sản xuất gạo Việt Nam đã không tăng giá bán để thu hút thêm khách hàng. Trong nửa đầu năm, lũy kế sản lượng và giá trị xuất khẩu gạo của Việt Nam lần lượt đạt 3,5 triệu tấn (tăng 16% so với cùng kỳ) và 1,6 tỷ USD, tăng 6%.
VDSC kỳ vọng sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng dựa trên ba nguyên nhân chính:
Thứ nhất, nhu cầu nhập khẩu từ Philippines – nhà nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam chiếm 43,6% tổng giá trị xuất khẩu trong 5T2022 – được dự báo sẽ tiếp tục tăng. Tiêu thụ gạo ở Philippines đang tăng do giá lúa mì tăng cao. Bên cạnh đó, sản lượng gạo sản xuất của Phillippines được dự báo đi ngang (tăng 2% so với cùng kỳ theo dự báo của USDA) đã thúc đẩy hoạt động nhập khẩu. Do đó, Việt Nam, chiếm hơn 80% tổng thị phần xuất khẩu gạo vào Phillippines trong giai đoạn 2021-2022, sẽ được hưởng lợi.
Thứ hai, Trung Quốc – nhà nhập khẩu gạo lớn thứ hai của Việt Nam với 15% tổng giá trị xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2022 – dự kiến sẽ quay trở lại nhập khẩu. Trong 5 tháng qua, xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 19,5% cả về sản lượng và giá trị do chính sách Zero-Covid của nước này.
Mặc dù chính sách này chưa được dỡ bỏ, VDSC kỳ vọng rằng Trung Quốc sẽ quay trở lại nhập khẩu gạo ngày càng nhiều trong giai đoạn nửa cuối năm. Nguyên nhân chính là do các hạn chế nghiêm ngặt đối với việc di chuyển trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đã gây ra gián đoạn hoạt động sản xuất nông nghiệp vụ xuân, do đó thúc đẩy nhập khẩu gạo và ngô.
Cơ hội lớn cho DN xuất được sang châu Âu như Lộc Trời, Trung An
Cuối cùng, xuất khẩu gạo sang châu Âu dự kiến sẽ tăng mạnh nhờ Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA). Theo cam kết trong EVFTA, EU sẽ dành cho Việt Nam hạn ngạch xuất khẩu 80.000 tấn gạo/năm. Mặc dù nhập khẩu gạo từ EU chỉ chiếm 0,5% tổng giá trị xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2022, nhưng có rất ít doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn để vào thị trường này.
VDSC cũng nhấn mạnh cơ hội đối với công ty được xuất khẩu gạo sang thị trường châu Âu như Tập đoàn Lộc Trời (LTG) hay CTCP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (TAR) sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn so với các công ty cùng ngành.
Mới đây, Lộc Trời (LTG) vừa tiếp tục có ký kết thỏa thuận hợp tác với với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Kiên Giang (Sở NN&PTNN Kiên Giang) và Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội (MB bank) về việc phát triển vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao, ước tính tổng trị giá của việc hợp tác này lên tới 12.000 tỷ đồng/năm, cho tới 31/12/2024.
Mục tiêu mở rộng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn gắn với cơ giới hóa đồng bộ, nâng cao chất lượng nông sản, tăng năng suất để tăng thu nhập và chất lượng cuộc sống cho bà con nông dân. Theo đó, Sở NN&PTNT Kiên Giang sẽ phối hợp với các cơ quan ban ngành thuộc tỉnh để cùng với LTG xây dựng kế hoạch hàng năm và phát triển vùng nguyên liệu lên tới 300.000ha trên địa bàn tỉnh.
