Tính lương Gross sang Net 2026 — đã trừ BHXH + thuế TNCN

Lương Gross là tổng thu nhập doanh nghiệp ghi trong hợp đồng lao động — bao gồm cả phần người lao động sẽ phải trích đóng bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Lương Net là số tiền thực nhận sau khi đã trừ hết các khoản bắt buộc đó.

Khi đi phỏng vấn, doanh nghiệp Việt Nam thường báo lương Gross. Người lao động cần tự tính ra Net để biết số tiền chuyển vào tài khoản hằng tháng. Công thức rút gọn là Net = Gross − BHXH − BHYT − BHTN − Thuế TNCN, trong đó thuế TNCN được tính sau khi đã trừ bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh.

Người lao động Việt Nam trích đóng cố định 10,5% lương gross cho ba quỹ bảo hiểm bắt buộc: BHXH 8% (hưu trí + tử tuất), BHYT 1,5%, BHTN 1%. Phần còn lại (21,5%) doanh nghiệp đóng và không trừ vào lương người lao động.

BHXH và BHYT có trần đóng bằng 20 lần lương cơ sở. Lương cơ sở 2026 vẫn là 2.340.000 đ (Nghị định 73/2024/NĐ-CP), nên trần BHXH/BHYT là 46.800.000 đ/tháng. Phần lương vượt trần không bị tính thêm BHXH/BHYT.

BHTN có trần riêng bằng 20 lần lương tối thiểu vùng. Vùng I (Hà Nội, TP.HCM nội thành) là 5.310.000 đ theo NĐ 293/2025, nên trần BHTN vùng I = 106.200.000 đ/tháng. Lương vượt trần không phải đóng BHTN.

Từ kỳ tính thuế 2026, biểu thuế TNCN được rút gọn từ 7 bậc xuống 5 bậc theo Luật sửa đổi 109/2025/QH15 (Quốc hội thông qua 10/12/2025). Mức giảm trừ gia cảnh cũng được nâng: cá nhân 15,5 triệu/tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu/tháng.

Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho thu nhập tính thuế (Gross trừ bảo hiểm và giảm trừ): bậc 1 đến 10 triệu chịu 5%, bậc 2 từ 10–30 triệu chịu 10%, bậc 3 từ 30–60 triệu chịu 20%, bậc 4 từ 60–100 triệu chịu 30%, bậc 5 trên 100 triệu chịu 35%. Phần thu nhập trong bậc nào chỉ chịu thuế suất bậc đó, không phải toàn bộ thu nhập.

Ví dụ: lương gross 30 triệu, không phụ thuộc, vùng I → trừ 3,15 triệu bảo hiểm = 26,85 triệu → trừ 15,5 triệu giảm trừ cá nhân = 11,35 triệu thu nhập tính thuế. Thuế = 10 triệu × 5% + 1,35 triệu × 10% = 635.000 đ. Net = 30 − 3,15 − 0,635 ≈ 26,2 triệu.

Doanh nghiệp đa quốc gia, công ty công nghệ, ngân hàng thường chào lương Gross vì minh bạch chi phí lao động. Người lao động nhận Net cao hơn nếu có nhiều người phụ thuộc, hoặc đóng BHXH ở mức trần.

Doanh nghiệp nhỏ, F&B, bán lẻ thường chào lương Net để dễ deal — nhưng sẽ có rủi ro doanh nghiệp đóng bảo hiểm thấp hơn Gross thực tế, ảnh hưởng quyền lợi BHXH 1 lần và lương hưu sau này. Nếu được chào lương Net, hãy quy đổi ngược về Gross và yêu cầu doanh nghiệp ghi rõ Gross trong hợp đồng.